40e jaargang nr.  1 (januari 2026)
thema: De deugd in het midden

Rens de Ronde
Redactief

De laatste tijd hoor je regelmatig dat we in een tijd van polarisatie leven. De politiek lijkt hopeloos verdeeld, internationaal lijken er meer kampen dan bondgenootschappen te zijn en ook op het kerkelijke erf is het scheiding dat de boventoon voert. De Christelijke Gereformeerde Kerken zijn op het moment van schrijven volgens sommigen gescheurd, volgens anderen nog niet, en de ‘conservatieve zuil’ waarover soms sprake is versterkt ook niet bepaald de eensgezindheid.
Tegen die achtergrond valt een andere trend juist op. In de theologie is er namelijk al enige tijd sprake van een revival van de antieke deugdethiek. Deze manier van ethiek bedrijven kijkt niet direct naar ‘wat mag wel?’ en ‘wat mag niet?’, maar vraagt: ‘wat is goed leven?’ Deze vorm van ethiek is sterk doordacht door de Schotse filosoof Alasdair MacIntyre en in de theologie door Stanley Hauerwas, maar komt op steeds meer plekken terug. Zo kregen Beatrice de Graaf en Rik Peels onlangs in NRC ruimte voor een uitgebreide serie opinieartikelen over de klassieke deugden.
Polarisatie en deugden – in het nummer dat voor u ligt, proberen we die twee met elkaar te verbinden. Is het een te zien als een antwoord op het ander, en zo ja, hoe dan? Om te beginnen neemt Ariaan Baan ons mee in de deugdethiek; hij schreef een helder en inhoudelijk boek over het onderwerp. Bas van der Graaf duikt vervolgens de Bijbel in: in hoeverre is ook de Bergrede als ‘deugdethiek’ te begrijpen? Jos Wienen tekent aan de hand van het boek Spookkloven van Jan Willem Duyvendak welke polarisatie er nu werkelijk is en komt daarbij uit bij emoties. Ondergetekende zoekt een verdieping van die emotie aan de hand van Kierkegaards analyse van de angst. En ten slotte beschrijft Dick Wolters, gepromoveerd op Stanley Hauerwas, hoe samen bidden verbindend werkt.
Polarisatie is in de Bijbel ook niet ver weg; in de bijbelstudie onderzoekt Lennart Hoftijzer hoe de profeet Nahum ons daardoorheen een weg wijst naar vrede. In de laatst geboekt neemt Kees van den Berg ons mee in een drietal prachtige kinderboeken, waarin misschien nog wel de meeste wijsheid te vinden is. Zoals Loesje stelt: ‘Wat er ook speelt in een land, laten het vooral de kinderen zijn.’
Dit nummer is het eerste nummer van de maar liefst veertigste jaargang van Kontekstueel. Veertig jaar: dat getal kunnen we natuurlijk niet ongemerkt voorbij laten gaan. Ik verwijs u dan ook graag naar de uitnodiging voor de jubileumdag op 5 juni op de volgende pagina. Ds. Bob Poot, die onlangs op 99-jarige leeftijd overleed, hoorde bij de eerste groep van Kontekstueel en schreef jarenlang de kroniek. Piet de Jong gedenkt hem, namens ons allen, in de zijne in dit nummer. In diens geest, en in de geest van de oprichters, hopen we ook de komende veertig jaar voort te gaan.

F.C. de Ronde is predikant in hervormde gemeente van Willige Langerak en eindredacteur van Kontekstueel.
Mailadres: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.