Artikelen
nr3 • 2012 • Kroniek - intro
januari 2012 (26e jaargang nr. 3)
C. van den Berg
Kroniek
‘V(erbi) D(igitalis) M(inister?’
Another lonely night
Stare at the TV screen
I don’t know what to do
I need a rendez-vous
(.....)
I program my home computer
beam myself into the future
Kraftwerk, Computer love (1981)
Wat schetste mijn verbazing toen ik De Volkskrant van 11 november opensloeg? Een paginagroot artikel over geestelijken die hun eerste schreden zetten op het pad van de sociale media! Je verwacht zoiets niet in deze krant. Dat woord ‘geestelijken’ zou nog te maken kunnen hebben met de rooms-katholieke achtergrond van deze kwaliteitskrant, maar in het vervolg wordt er volledig gefocust op de dominees: “Het woord ‘dominee’ roept bij de meeste mensen waarschijnlijk eerder een beeld op van iemand die preekt vanaf een kansel, dan van iemand die twittert vanaf een smartphone. Toch het sluit het één het ander tegenwoordig niet meer uit. Ook dagblad Trouw liet zich op 16 november niet onbetuigd. In de tweewekelijkse serie ‘Het Theologisch Elftal’ gaven ds. Abeltje Hoogenkamp en ds. Wim van Vlastuin hun visie op nieuwe media en het predikantsambt. Kernvraag daarbij was: Moet de dominee op Twitter? De oude en vooral vertrouwde Waarheidsvriend had deze keer al veel eerder de trend gezet met een artikel over ‘Dominee op internet’ (9 juni 2011). Hierbij werd een drietal gereformeerde bondspredikanten geïnterviewd over hun gebruik van de sociale media en hun visie daarop.
Eerder dit jaar verschenen er ook twee onderzoeken over deze thematiek. Mirthe Martinus schreef een masterscriptie over ‘Twitterende dominees – geloven in sociale media’. Albert Wieringa deed een onderzoek naar het gebruik van sociale media voor gemeenteopbouw in de Protestantse Kerk in Nederland (onder de titel ‘Sola Media’). Kortom: dit onderwerp is bijna ‘trending topic’. Dat hadden de gemeenteleden die zelf twitteren of op Facebook of Linked-in zitten natuurlijk al lang ontdekt. Steeds vaker kom je daar ook dominees tegen.
Criticasters
Nu roept het beeld van twitterende en digitaal netwerkende dominees niet bij iedereen enthousiaste reacties op. In het genoemde interview in Trouw zegt ds. Wim van Vlastuin: ‘Twitter en Facebook zijn niets voor mij. Het kost heel veel tijd, niet alleen om zelf berichten te verzenden, maar ook om te reageren op anderen. Ik ben druk genoeg met e-mail. Dat kost me al minstens één uur per dag. Ik houd meer van verdieping dan van verbreding.’ Deze kritiek op sociale media wordt door meerderen gedeeld: het kost veel tijd om het bij te houden, het is oppervlakkig en vluchtig. Van Vlastuin zegt het bondig – als was het een tweet - ‘Twitteren is meebewegen op de waan van de dag. Het Koninkrijk Gods kenmerkt zich door rust.’ Nu is op dat laatste nog wel het nodige af te dingen. Kenmerkt het Koninkrijk van God zich immers ook niet door een heilige onrust? Maar goed, de stelling van collega Van Vlastuin raakt wel het tijdelijke en vluchtige karakter dat met name twitteren heeft. Het is ook niet bij te houden. Zeker als je veel ‘volgers’ hebt en zelf de nodige mensen ‘volgt’, dan zijn de in- en uitgaande tweets, bij wijze van spreken, een bredere stroom dan de Donau op dit moment.
Een ander kritiekpunt op sociale media is het exhibitionistisch karakter dat ze vaak hebben. Er zijn mensen die hun hele dagelijkse activiteitenprogramma twitteren of op Facebook zetten. Een beroemd (of zo u wilt: berucht) voorbeeld hiervan is de tweet van Femke Halsema: ‘… en nu een stoombad. Fijne avond allemaal!’ Zulk digitaal etalagegedrag wordt op vele manieren getoond. Of het nu gaat over wat er op het fornuis staat, of over de eerste melktandjes van dochterlief, of over de stand bij de Weight Watchers, enz. enz. Grote vraag bij dit alles is: willen we dit weten en moeten jouw volgers dit weten? Past het bovendien bij de waardigheid van bijvoorbeeld een volksvertegenwoordiger om zaken uit je privéleven zo te etaleren? En in het geval van een dominee: past het bij zijn/haar ambt om aan zulk exhibitionisme mee te doen of het bij anderen te volgen? Kritische vragen genoeg!...................
Drs. Kees van den Berg is predikant (PKN) te Nieuw-Vennep
Mailadres: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. "> Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Voor een nieuw abonnement, klik hier
Voor losse nummers, klik hier