Artikelen

nr2 • 2011 • Laatst geboekt - intro

W.J. Dekker

Laatst geboekt
Is Tim Keller onder de profeten?

Kerkenraadsleden of jonge, studerende gemeenteleden attendeerden me nogal eens op de boeken van Tim Keller. Natuurlijk had ik al veel over deze predikant van de Redeemer Presbyterian Church in New York gehoord en ook wel wat gelezen. Maar het moest er nu maar eens van komen zijn boeken zelf te lezen. Het enthousiasme dat ik ontmoette maakte me nieuwsgierig. Dus nam ik ook twee van zijn boeken mee op vakantie, de twee laatste in het Nederlands vertaalde boeken: Namaakgoden en Ruim baan voor gerechtigheid.

Namaakgoden
Keller opent zijn boek Namaakgoden met de economische crisis waarin we ons bevinden en wat deze zoal losmaakt. Vanaf bladzijde één wil hij ons laten zien hoezeer wij in de macht van de goden zijn. We knielen weliswaar niet meer letterlijk voor oude goden, maar ondertussen aanbidden we ze nog steeds. We hebben dat alleen niet meer in de gaten. Dat is namaakgoden eigen: ze verblinden. En ze doen nog veel meer. Want ze maken je leven kapot. Alles kan god worden, zet Keller uiteen. En iets wordt dat wanneer het goddelijke allure krijgt. Iets wat op zichzelf goed is, wordt voor ons het allerhoogst en enig goed. We gaan ervan verwachten wat alleen God ons geven kan. Keller wijst ze aan: liefde, geld, succes en macht zijn de namaakgoden van onze tijd. Hij schrijft over de ‘diepere goden’.  We moeten dan denken aan de verborgen verlangens naar bijvoorbeeld bevestiging, waardering, veiligheid, controle. Dit verlangen komt voor de dag in de ‘vermomming’ van de goden seks of geld. Niet die ‘oppervlakkige’ goden, maar de ‘diepe’ zijn het grootste probleem. Of anders gezegd: wat er sluimert op de bodem van ons eigen, lege hart. De dingen die Keller hier schrijft zijn onthullend en onthutsend tegelijk.
Niet minder raak zijn de bladzijden waar hij beschrijft wat de namaakgoden aanrichten. Ik denk aan het voorbeeld van de overbezorgde moeder. Haar liefde voor het kind werkt voor dit kind verpletterend. Het houdt het niet uit en breekt met zijn moeder. Het kán moeder niet geven wat zij vraagt. Met als gevolg dat deze moeder zelf teleurgesteld en soms ook verbitterd door het leven gaat. Keller maakt ons attent op onze emoties. Hoe reageren we op dingen die gebeuren? Heftige emoties verraden de aanwezigheid van een namaakgod. ‘Wie zijn emoties met wortel en al uit de grond trekt, die zal vaak zien dat er afgoden aan bungelen’ (156).
In de laatste hoofdstukken beschrijft Keller hoe we van de namaakgoden afkomen. Dan is het voor alles zaak dat we ze herkennen. Keller geeft ons handvatten hoe we ze op het spoor kunnen komen. Vervolgens komt het er op aan dat deze goden vervangen worden. Er moet Iemand voor hen in de plaats komen en deze iemand is niemand minder dan Jezus Christus. Elk hoofdstuk eindigt met de verwijzing naar Hem - en dan vooral als de Gekruisigde - in wie God ons zijn onvoorwaardelijke liefde heeft geopenbaard. Niet wat een ander van je vindt of wat jij neerzet maakt je geluk uit, maar wat Hij deed en doet. Wat maakt je leven uit? Als het iets is buiten Hem zul je het verliezen. Het gaat erom dat ons hart in beslag genomen wordt door de waarheid van het evangelie. Dat vraagt om ‘geestelijke disciplines’. Dan denkt hij aan persoonlijk gebed, meditatie en aan de eredienst.  
Er zou veel meer over dit boek te zeggen zijn. Over Kellers uitleg van de bijbel bijvoorbeeld. De bijbelgedeelten die hij ter sprake brengt, leest hij met het oog op de namaakgoden. Hoe ‘zitten’ ze in het verhaal? Je leest de verhalen van Abraham en Jakob en Naäman even met heel andere ogen. Verrassend.  

Onthullend
Ik vind Kellers Namaakgoden een ontmaskerend, of zoals ik het hiervoor zei: een onthullend boek...............

Naar aanleiding van:
Tim Keller, Namaakgoden. De lege beloften van geld, seks en macht, en de enige werkelijke hoop (Franeker 2010) en Tim Keller, Ruim baan voor gerechtigheid. Rechtvaardig worden door Gods genade (Franeker 2011).

Drs. Willem Jan Dekker is predikant (PKN) te Delft en redactievoorzitter van Kontekstueel
Mailadres: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Voor een nieuw abonnement, klik hier
Voor losse nummers, klik hier