Artikelen

nr2 • 2011 • Kroniek - intro

P. van den Heuvel

Kroniek

Een appèl om op te staan

Kontekstueel – tijdschrift voor gereformeerd belijden nú. Ik heb pas weer eens ondervonden hoe problematisch deze aanduiding is. Mij was gevraagd een groep jongeren iets te vertellen over de Protestantse Kerk in Nederland: wat is dat voor een kerk? Om te weten wie je bent, moet je op zoek naar je roots. Daar is tegenwoordig veel aandacht voor. Programma’s als DNA-onbekend van de NCRV, en Spoorloos van de KRO zijn buitengewoon populair.

Het leek me daarom een aardige invalshoek om bij de Reformatie te beginnen (nadat ik natuurlijk had verteld dat er voor die tijd ook al christenen in ons land woonden). Bij de vereniging in 2005, toen de Protestantse Kerk in haar huidige gedaante is ontstaan, zijn immers twee tradities uit de 16e eeuw samengekomen, de lutherse en de gereformeerde.

Jongeren
Binnen vijf minuten ontstond er een complete spraakverwarring. ‘De Reformatie, wat was dat precies?’ Ik noemde de Evangelisch-Lutherse Kerk als de oudste fusiepartner. ‘Was Luther dus evangelisch?’  Ik noemde Calvijn. ‘Calvijn was toch hervormd? Maar wat is dan de gereformeerde traditie?’ Ik had de grootste moeite deze kluwen te ontwarren. En dan te bedenken: dit was een groep van geïnteresseerde christenjongeren die zich een jaar van hun leven na hun opleiding laten toerusten voor hun taak in kerk en maatschappij. De helft van hen was afkomstig uit de Protestantse Kerk, anderen waren voornamelijk vrijgemaakt, christelijk-gereformeerd, Nederlands-gereformeerd, een enkele evangelisch. Dit was dus het groene hout!
Ik moest terugdenken aan het artikel van dr. Harmen van Wijnen, in Kontekstueel (november 2008): ‘Het einde in zicht? Het implosiegevaar van de rijke gereformeerde traditie voor jongeren…’. Hij kwam tot de conclusie dat de gereformeerde traditie over tien jaar is opgehouden te bestaan onder jongeren. Dat is veel ingrijpender dan dat men de verschillende stromingen in het protestantisme maar moeilijk uit elkaar kan houden. Van Wijnen was destijds directeur van de HGJB, hij stond met beide voeten in de praktijk van het jeugdwerk. Niet alleen binnen de hervormd-gereformeerde sector, maar ook in het bredere verband van de Protestantse Kerk. Hij heeft inmiddels zijn functie bij de HGJB opgegeven om zich te wijden aan wetenschappelijk onderzoek op het gebied van kerk en jongeren. Dat lijkt me van het grootste belang. Er zijn in de kerk verschillende soorten mensen: van onderzoek en van de praktijk - maar ook die zorgen voor verdieping. Die twee benaderingen hebben elkaar dringend nodig en ik beschouw het als een zegen als er mensen zijn die beide kanten in zich verenigen. We wachten met spanning af wat zijn onderzoek op gaat leveren, of hij ons als kerk helpen kan de jongeren van dienst te zijn in hun zoektocht door het leven. Het zou een ramp zijn als de kerk geen wegen en middelen zou vinden om het evangelie te communiceren met de kinderen en de opgroeiende jongeren van de gemeente. Zij kunnen niet zonder het heil in Christus en de gemeente kan hen niet missen. En dan heb ik het nog niet eens over de jeugd buiten de kerk.

Praktijk en onderzoek
Drs. Wim Dekker is nog zo iemand die zich al jarenlang beweegt in het spanningsveld van de praktijk en het wetenschappelijk onderzoek. Wat dat laatste betreft: hij hoopt in december aan VU te promoveren op het proefschrift ‘Afwezigheid van God in de West-Europese cultuur’. Deze dissertatie kan worden beschouwd als een theologische verdieping van de thematiek die in zijn recente boek 'Marginaal en missionair' aan de orde is. Hij voert het gesprek met theologen, die uitvoerig en diepgaand met de marginalisering van het geloof zijn bezig geweest. Wat levert hun theologie op voor het gesprek dat nu gevoerd moet worden over de geloofwaardigheid van de christelijke boodschap in een agnostische cultuur? Aldus de aankondiging op de website van de IZB. Het spreekt vanzelf dat ik daar buitengewoon nieuwsgierig naar ben! ..............

Dr. P. van den Heuvel is emeritus predikant (PKN) en bestuurslid van de Stichting Kontekstueel
Mailadres: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Voor een nieuw abonnement, klik hier
Voor losse nummers, klik hier